نوشته‌ها

بررسی رویت پذیری هلال شوال ۱۴۴۱

هلال شوال هم مثل هلال رمضان همیشه حواشی و جذابیت ها ی خاص خودش را داشته است. امسال  گرچه هلال شوال یک هلال بحرانی نیست اما با توجه به ویژگی های خاص  فاکتور های رصدی اش می تواند رصد هلال هیجان انگیزی را رقم بزند.

 

با وجود توضیحات قبلی در زمینه ی تفاوت آغاز ماه شوال در کشور های اسلامی بد نیست قبل از پرداختن به وضعیت هلال علت این تفاوت را خلاصه وار توضیح دهیم.چیزی که باعث این موضوع است زودتر اعلام شدن ماه رمضان در کشو رهای اطراف ماست. آیا آنها ماه را را زودتر از ما دیده اند؟خیر .

در این رابطه ذکر دو نکته ابهام درباره این موضوع را برطرف می کند:

نکته اول در باب آغاز ماه های قمری در کشور های عربی و خصوصا سنی مذهب است. شروع ماه قمری در کشورهای اطراف ایران بر مبنای دیدن هلال ماه نیست و صرفاً وقوع مقارنه قبل از غروب خورشید در شهر مکه را ملاک آغاز ماه قمری می دانند.(نکته :در تقویم قمری روز با غروب خورشید روز قبل آغاز می شود.)

نکته دوم در کشور ایران و تمامی کشورهای شیعه شروع ماه قمری با توجه به فقه شیعه و احادیث موکد ائمه اطهار منوط به دیده شدن  هلال ماه با چشم است. بنابراین در ایران و کشورهای شیعه  تاکید بر رویت هلال است که در سال های اخیر رویت با ابزارهای اپتیکی نیز از نظر فقه شیعه قابل قبول اعلام شده است.

نکته  مهم دیگر این است که بسیاری از کشورهای اسلامی در درتقویم مذهبی  , خود را پیرو عربستان می دانند و بدون در نظر گرفتن موقعیت خود هر چه را که عربستان و تقویم ام القرای عربستان اعلام نماید مبنای محاسبات تقویم قمری خود می دانند. پس تقریبا تمامی کشور های سنی مذهب همراه با عربستان رمضان و عید  فطر خود را برگزار می کنند اما کشور های شیعه با توجه به قوانین فقهی می بایست هلال را رویت کنند که به دلایل ذکر شده معمولا ممکن نمی شود و تقویم های ما با کشور های عربی سنی مذهب یک روز اختلاف دارد.

هلال شوال ۱۴۴۱ امسال هم در ایران و هم در کشور های عربی فاکتورهای رصدی مشابه ای دارد.یعنی عید فطر امسال در تمامی کشور های مسلمان دنیا یکسان و برابر با ۴ خرداد ۱۳۹۹ خواهد بود . به دلیل اینکه مقارنه روز جمعه ۲ خرداد،  ۲ ساعت بعد از غروب خورشید اتفاق می افتد طبق قانون تقویم ام القرای عربستان(که مقارنه باید قبل از غروب خورشید رخ دهد)  فردای آن روز (مقارنه ) روز آخر ماه خواهد بود .پس شنبه روز ۳ خرداد آخرین روز ماه رمضان در کشور های اسلامی کل جهان خواهد بود.

این بدین معنا است که فردای روز مقارنه ( ۳ خرداد ) هلال ماه در ایران نیز بعد از گذشت حدود ۲۲ ساعت به راحتی قابل مشاهد خواهد بود و فردای روز رویت هلال ( ۴ خرداد ) برابر با اول ماه شوال ۱۴۴۱ خواهد بود.

 

در صورت با توجه به مقدمات گفته شده به بررسی مولفه های رصدی هلال شوال  ۱۴۴۱ می پردازیم:

مقارنه در ساعت ۲۲ و ۹ دقیقه روز جمعه  ۲ خرداد به وقوع می پیوندد و بر این اساس نقشه رویت پذیری هلال شعبان بر اساس معیار عوده در روزهای ۲ و ۳ خرداد به این صورت است:

بررسی رویت پذیری هلال شوال 1441

۲ خرداد ۱۳۹۹( مقارنه هنور رخ نداده است)

 

بررسی رویت پذیری هلال شوال 1441

۳ خرداد ۱۳۹۹

در روز جمعه ۲ خرداد در هنگام غروب خورشید هنوز مقارنه رخ نداده است و مقارنه برای ساکنان غربی کره زمین و غرب آمریکا در قبل از غروب خورشید رخ خواهد داد .اما روز شنبه ۳ خرداد هلال برای تمامی ساکنان آفریقا و جنوب غرب آسیا با چشم غیر مسلح قابل رویت خواهد بود .

مولفه های رصدی

محاسبات انجام شده بر اساس موقعیت جغرافیایی نیشابور انجام شده است:

بر اساس زمان مقارنه یعنی ۲۱ و ۹ دقیقه  اطلاعات رصدی در تاریخ های ۲ و ۳ خرداد در لحظه غروب خورشید به قرار زیر است:

بررسی رویت پذیری هلال شوال 1441

با توجه به مولفه های رصدی روز ۲ خرداد به دلیل عدم وقوع مقارنه هلالی تشکیل نشده است که رویت شود.اما روز شنبه ۳ خرداد  هلال به راحتی و در صورت شرایط جوی مناسب با چشم غیر مسلح قابل رویت خواهد بود.بنابراین آغاز ماه شوال یکشنبه ۴ خرداد ماه ۱۳۹۹ خواهد بود.

همانطور که در بررسی هلال رمضان گفته شد با توجه به اختلاف آغازین ماه در بحث رویت هلال ،ماه رمضان امسال  در کشور های شیعه  ۲۹ روز و در کشور های پیرو تقویم ام القرا  ۳۰روز بود.

بررسی رویت پذیری هلال شوال 1441

وضعیت رصدی هلال شوال ۱۴۴۱ در ۳ خرداد ۱۳۹۹ به افق نیشابور

 

                                                                                                                                                                                                      علیرضا خماریان

عضو گروه استهلال حکیم عمر خیام نیشابوری

بررسی رویت پذیری هلال رمضان ۱۴۴۱

هلال رمضان مثل هر سال با حواشی خودش از راه رسید. امسال نیز مانند سال های گذشته هلال جذابیت های خاص خودش را دارد که آن را جز بحث برانگیزترین هلال های هر سال می کند .

قبل از پرداختن به وضعیت هلال لازم است علت این بحث برانگیز بودن آن را خلاصه وار توضیح دهیم.چیزی که باعث این موضوع است زودتر اعلام شدن ماه رمضان در کشو رهای اطراف ماست. آیا آنها ماه را را زودتر از ما دیده اند؟

ذکر چند نکته در این باب ضرور ی به نظر می سد:

نکته اول در باب آغاز ماه رمضان است شروع ماه رمضان در کشورهای اطراف ایران بر مبنای دیدن هلال ماه نیست و صرفاً وقوع مقارنه قبل از غروب خورشید در شهر مکه را ملاک آغاز ماه قمری می دانند.(نکته :در تقویم قمری روز با غروب خورشید روز قبل آغاز می شود.)

نکته دوم در کشور ایران و تمامی کشورهای شیعه شروع ماه قمری با توجه به فقه شیعه منوط به دیده شدن  هلال ماه است .هلال ماه رمضان امسال یک هلال غیر قابل  رویت از نظر تمامی فاکتور های رصدی است و امکان دیدن آن حتی با وسایل اپتیک قوی غیر ممکن است.

این هلال در ایران دیده نخواهد شد ولی در کشور عربستان صرفاً به دلیل وقوع مقارنه قبل از غروب خورشید(یعنی روز ۴  اردیبهشت) روز بعد ( ۵ اردیبهشت)اول ماه رمضان اعلام می گردد  و در کشور ایران روز بعد(جمعه ۵ اردیبهشت) با رویت هلال فردای آن روز ( ۶ اردیبهشت)به عنوان اول ماه رمضان اعلام خواهد شد.

با توجه به همین قانون که عربستان رویت هلال را ملاک نمی داند  و می بایست مقارنه قبل از غروب خورشید رخ دهد در پایان این ماه نیز آنها با ما عید فطر اعلام خواهند کرد. چون مقارنه بعد از غروب خورشید ۲ خرداد در مکه رخ خواهد داد پس ۳ خرداد روز پایان رمضان  و ۴ خرداد عید فطر خواهد بود در این باره در مقاله بررسی وضعیت رصدی هلال شوال به تفصیل سخن خواهیم گفت.

نکته  مهم دیگر این است که بسیاری از کشورهای اسلامی در درتقویم مذهبی  , خود را پیرو عربستان می دانند و بدون در نظر گرفتن موقعیت خود هر چه را که عربستان و تقویم ام القرای عربستان اعلام نماید مبنای محاسبات تقویم مقری خود می دانند. پس تقریبا تمامی کشور های سنی مذهب همراه با عربستان رمضان و عید  فطر خود را برگزار می کنند اما کشور های شیعه با توجه به قوانین فقهی می بایست هلال را رویت کنند که به دلایل ذکر شده معمولا ممکن نمی شود و تقویم های ما با کشور های عربی سنی مذهب یک روز اختلاف دارد.

در صورت با توجه به مقدمات گفته شده به بررسی مولفه های رصدی هلال رمضان  ۱۴۴۱ می پردازیم:

مقارنه در ساعت ۵ و ۵۶ دقیقه روز پنج شنبه ۴ اردیبهشت ماه به وقوع می پیوندد و بر این اساس نقشه رویت پذیری هلال شعبان بر اساس معیار عوده در روزهای ۴ و ۵ اردیبهشت به این صورت است:

بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1441

۴اردیبهشت ۱۳۹۹

 

بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1441

۵ اردیبهشت ۱۳۹۹

در روز پنج شنبه ۴ اردیبهشت هلال فقط برای ساکنان غربی کره زمین و غرب آمریکا و با ابزار های رصدی قابل رویت خواهد بود.اما روز جمعه ۵ اردیبهشت هلال برای تمامی ساکنان آفریقا و جنوب غرب آسیا با چشم غیر مسلح قابل رویت خواهد بود .

مولفه های رصدی

محاسبات انجام شده بر اساس موقعیت جغرافیایی نیشابور انجام شده است:

بر اساس زمان مقارنه یعنی ۵ و ۵۶  دقیقه  اطلاعت رصدی در تاریخ های ۴ و ۵ اردیبهشت در لحظه غروب خورشید به قرار زیر است.

بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1441
با توجه به مولفه های رصدی روز ۴ اردیبهشت هلال به هیچ عنوان قابل رویت نخواهد بود. اما روز جمعه ۵ اردیبهشت  هلال به راحتی و در صورت شرایط جوی مناسب با چشم غیر مسلح قابل رویت خواهد بود.بنابراین آغاز ماه رمضان شنبه ۶ اردیبهشت ماه ۱۳۹۹ خواهد بود.غیر قابل رصد بودن هلال در ۴ اردیبهشت و تفاوت آن با روز بعد در تصویر کاملا مشهود است.

بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1441

وضعیت رصدی هلال رمضان ۱۴۴۱ در۴ و ۵ اردیبهشت ۱۳۹۹ به افق نیشابور

 

وضعیت رویت پذیری هلال رمضان در جهان طبق تقویم ام القرای عربستان به به شکل زیر است و مشخصا رویت آن را در منطقه ما غیر مکن می داند .اما توجه به مطالب ذکر شده آنها یک روز زودتر از ما رمضان را آغاز می کنند.

اما ما یک روز دیرتر و با آنها به پایان می رسنایم به عبارتی ماه رمضان در کشور های عربی ۳۰ روز و ایران و کشور های شیعه ۲۹ روز است.

بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1441

 

 

علیرضا خماریان

عضو گروه استهلال حکیم عمر خیام نیشابوری

رصد هلال ماه رمضان ۱۴۴۰ برگزار شد

بنا به هماهنگی های انجام شده از سوی انجمن نجوم نیشابور در تاریخ یکشنبه ۱۵ اردی بهشت ماه استهلال ماه رمضان ۱۴۴۰ در رصد خانه پژوهشکده نجوم دانشگاه نیشابور برگزارگردید. این برنامه با حضور گروه استهلال حکیم عمر خیام و علاقه مندان به نجوم در ساعت ۱۸:۳۰ آغاز اما با توجه به نیمه ابری بودن هوا در افق غربی رصد هلال نا موفق خاتمه یافت .

برنامه فوق با توضیحات جناب آقای ساداتیان مسئول رصدخانه در مورد تجهیزات و روند تکمیل مجموعه در گذر زمان و شیوه های رصد آسمان و ارائه پروژه های انجام شده توسط ایشان و دیگر منجمین خاتمه یافت .

 

(با سه گروه : نجوم ،  اختر فیزیک هسته ای ، کیهان شناسی)

با توجه به اینکه در دانشگاه نیشابور گروه فیزیک با گرایش های مختلف از جمله نجوم ، هسته ای و حالت جامد وجود دارد و در دو مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشجو می پذیرد و در صدد است تا در آینده نزدیک در مقطع دکتری نیز پذیرش دانشجو داشته باشد، بنابراین می توان با ارائه پروپازال های پژوهشی در این زمینه باعث پیشرفت علم نجوم در شاخه های مختلف در این پژوهشکده  به وجود می آید..

 به طور کلی برنامه ایجاد این مرکز در سه مرحله مورد نظر قرار می گیرد که در این رابطه می توان از برند افلاک نمای نیشابور و پیشینه آن در علم نجوم استفاده کرد. این سه مرحله عبارتنداز :

۱- کلاس های آموزشی نجوم مقدماتی و پیشرفته در محل افلاک نما

۲- تجهیز افلاک نما به عنوان جاذبه توریستی و فرهنگی تفریحی برای نیشابور

۳- ایجاد یک مرکز تحقیقاتی با اعضای هیات علمی مدعو همچون مرکز تحقیقات فیزیک نظری و مراغه برای تحقیقات پیشرفته در زمینه نجوم در شرق کشور