نوشته‌ها

بررسی رویت پذیری هلال رمضان ۱۴۴۱

هلال رمضان مثل هر سال با حواشی خودش از راه رسید. امسال نیز مانند سال های گذشته هلال جذابیت های خاص خودش را دارد که آن را جز بحث برانگیزترین هلال های هر سال می کند .

قبل از پرداختن به وضعیت هلال لازم است علت این بحث برانگیز بودن آن را خلاصه وار توضیح دهیم.چیزی که باعث این موضوع است زودتر اعلام شدن ماه رمضان در کشو رهای اطراف ماست. آیا آنها ماه را را زودتر از ما دیده اند؟

ذکر چند نکته در این باب ضرور ی به نظر می سد:

نکته اول در باب آغاز ماه رمضان است شروع ماه رمضان در کشورهای اطراف ایران بر مبنای دیدن هلال ماه نیست و صرفاً وقوع مقارنه قبل از غروب خورشید در شهر مکه را ملاک آغاز ماه قمری می دانند.(نکته :در تقویم قمری روز با غروب خورشید روز قبل آغاز می شود.)

نکته دوم در کشور ایران و تمامی کشورهای شیعه شروع ماه قمری با توجه به فقه شیعه منوط به دیده شدن  هلال ماه است .هلال ماه رمضان امسال یک هلال غیر قابل  رویت از نظر تمامی فاکتور های رصدی است و امکان دیدن آن حتی با وسایل اپتیک قوی غیر ممکن است.

این هلال در ایران دیده نخواهد شد ولی در کشور عربستان صرفاً به دلیل وقوع مقارنه قبل از غروب خورشید(یعنی روز ۴  اردیبهشت) روز بعد ( ۵ اردیبهشت)اول ماه رمضان اعلام می گردد  و در کشور ایران روز بعد(جمعه ۵ اردیبهشت) با رویت هلال فردای آن روز ( ۶ اردیبهشت)به عنوان اول ماه رمضان اعلام خواهد شد.

با توجه به همین قانون که عربستان رویت هلال را ملاک نمی داند  و می بایست مقارنه قبل از غروب خورشید رخ دهد در پایان این ماه نیز آنها با ما عید فطر اعلام خواهند کرد. چون مقارنه بعد از غروب خورشید ۲ خرداد در مکه رخ خواهد داد پس ۳ خرداد روز پایان رمضان  و ۴ خرداد عید فطر خواهد بود در این باره در مقاله بررسی وضعیت رصدی هلال شوال به تفصیل سخن خواهیم گفت.

نکته  مهم دیگر این است که بسیاری از کشورهای اسلامی در درتقویم مذهبی  , خود را پیرو عربستان می دانند و بدون در نظر گرفتن موقعیت خود هر چه را که عربستان و تقویم ام القرای عربستان اعلام نماید مبنای محاسبات تقویم مقری خود می دانند. پس تقریبا تمامی کشور های سنی مذهب همراه با عربستان رمضان و عید  فطر خود را برگزار می کنند اما کشور های شیعه با توجه به قوانین فقهی می بایست هلال را رویت کنند که به دلایل ذکر شده معمولا ممکن نمی شود و تقویم های ما با کشور های عربی سنی مذهب یک روز اختلاف دارد.

در صورت با توجه به مقدمات گفته شده به بررسی مولفه های رصدی هلال رمضان  ۱۴۴۱ می پردازیم:

مقارنه در ساعت ۵ و ۵۶ دقیقه روز پنج شنبه ۴ اردیبهشت ماه به وقوع می پیوندد و بر این اساس نقشه رویت پذیری هلال شعبان بر اساس معیار عوده در روزهای ۴ و ۵ اردیبهشت به این صورت است:

بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1441

۴اردیبهشت ۱۳۹۹

 

بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1441

۵ اردیبهشت ۱۳۹۹

در روز پنج شنبه ۴ اردیبهشت هلال فقط برای ساکنان غربی کره زمین و غرب آمریکا و با ابزار های رصدی قابل رویت خواهد بود.اما روز جمعه ۵ اردیبهشت هلال برای تمامی ساکنان آفریقا و جنوب غرب آسیا با چشم غیر مسلح قابل رویت خواهد بود .

مولفه های رصدی

محاسبات انجام شده بر اساس موقعیت جغرافیایی نیشابور انجام شده است:

بر اساس زمان مقارنه یعنی ۵ و ۵۶  دقیقه  اطلاعت رصدی در تاریخ های ۴ و ۵ اردیبهشت در لحظه غروب خورشید به قرار زیر است.

بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1441
با توجه به مولفه های رصدی روز ۴ اردیبهشت هلال به هیچ عنوان قابل رویت نخواهد بود. اما روز جمعه ۵ اردیبهشت  هلال به راحتی و در صورت شرایط جوی مناسب با چشم غیر مسلح قابل رویت خواهد بود.بنابراین آغاز ماه رمضان شنبه ۶ اردیبهشت ماه ۱۳۹۹ خواهد بود.غیر قابل رصد بودن هلال در ۴ اردیبهشت و تفاوت آن با روز بعد در تصویر کاملا مشهود است.

بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1441

وضعیت رصدی هلال رمضان ۱۴۴۱ در۴ و ۵ اردیبهشت ۱۳۹۹ به افق نیشابور

 

وضعیت رویت پذیری هلال رمضان در جهان طبق تقویم ام القرای عربستان به به شکل زیر است و مشخصا رویت آن را در منطقه ما غیر مکن می داند .اما توجه به مطالب ذکر شده آنها یک روز زودتر از ما رمضان را آغاز می کنند.

اما ما یک روز دیرتر و با آنها به پایان می رسنایم به عبارتی ماه رمضان در کشور های عربی ۳۰ روز و ایران و کشور های شیعه ۲۹ روز است.

بررسی رویت پذیری هلال رمضان 1441

 

 

علیرضا خماریان

عضو گروه استهلال حکیم عمر خیام نیشابوری

بررسی رویت پذیری هلال شعبان ۱۴۴۱

هلال ماه شعبان از مولفه های رصدی بسیار قابل قبولی برخوردار است که می توان از آن به عنوان یک هلال تمرینی برای رصد گران مبتدی یاد کرد. با توجه به این که هلال رمضان و شوال در پیش است می توان از این هلال برای تست ابزار ها  و مکان یابی مناسب جهت رویت هلال رمضان استفاده کرد.

مقارنه در ساعت ۱۳و ۵۸ دقیقه روز سه شنبه ۵ فروردین ماه ۱۳۹۹ به وقوع می پیوندد و بر این اساس نقشه رویت پذیری هلال شعبان بر اساس معیار عوده در روزهای ۵ و ۶ فروردین به این صورت است:

وضعیت رویت پذیری در 5 فروردین 1399

وضعیت رویت پذیری در ۵ فروردین ۱۳۹۹

 

وضعیت رویت پذیری در 6 فروردین 1399

وضعیت رویت پذیری در ۶ فروردین ۱۳۹۹

در روز  ۵ فروردین هلال فقط برای ساکنان غربی کره زمین و غرب آمریکا و با بازار یهای رصدی قابل رویت خواهد بود.اما روز چهارشنبه ۶ فروردین هلال برای تمامی ساکنان آفریقا و جنوب غرب آسیا با چشن غیر مسلخ قابل رویت خواهد بود .

 

مولفه های رصدی

محاسبات انجام شده بر اساس موقعیت جغرافیایی نیشابور انجام شده است:

بر اساس زمان مقارنه یعنی ۱۳و ۵۸ دقیقه  اطلاعت رصدی در تاریخ های ۵ و ۶ فروردین ۱۳۹۹ به قرار زیر است.

مولفه های رصدی هلال شعبان 1441

با توجه به مولفه های رصدی روز ۵ فروردین ۱۳۹۹ هلال به هیچ عنوان قابل رویت نخواهد بود. اما روز چهارشنبه ۶ فروردین ۱۳۹۹ هلال به راحتی و در صورت شرایط جوی مناسب با چشم غیر مسلح قابل رویت خواهد بود.بنابراین آغاز ماه شعبان پنج شنبه ۷ فروردین ماه ۱۳۹۹ خواهد بود.

هلال شعبان 1441

علیرضا خماریان

عضو گروه استهلال حکیم عمر خیام نیشابوری

پاسخ علمی به وضعیت ماه در رمضان ۱۳۹۸

شاید در این شب ها برای خیلی از افراد این سوال پیش آمده باشد که چرا ماه قبل از رسیدن به نیمه رمضان کامل دیده شده است برای پاسخ به این سوال برخی مقدمات باید گفته شود:

نکته اول در باب آغاز ماه رمضان است شروع ماه رمضان در کشورهای اطراف ایران بر مبنای دیدن هلال ماه نیست و صرفاً وقوع مقارنه قبل از غروب خورشید در شهر مکه را ملاک آغاز ماه قمری می دانند.(نکته :در تقویم قمری روز با غروب خورشید روز قبل آغاز می شود)
اما در کشور ایران و کشورهای شیعه شروع ماه قمری منوط به دیدن هلال ماه است .هلال ماه رمضان امسال یک هلال در اصطلاح علمی بحرانی بود و امکان دیدن آن حتی با وسایل اپتیک قوی کار بسیار مشکلی بود. که اگر دیده میشد رکورد رویت هلال در بعضی از آیتم ها رویت در دنیا شکسته میشد .
اما این هلال در ایران دیده نشد ولی در کشور عربستان صرفاً به دلیل وقوع مقارنه قبل از غروب خورشید(یعنی روز یکشنبه۱۵ اردیبهشت) روز بعد اول ماه رمضان اعلام گردید و در کشور ایران روز بعد(دوشنبه ۱۶ اردیبهشت) با رویت هلال فردای آن به عنوان اول ماه رمضان اعلام گردید.

پاسخ علمی به وضعیت ماه در رمضان 1389
پاسخ علمی به وضعیت ماه در رمضان ۱۳۹۸

با توجه به همین قانون که عربستان رویت هلال را ملاک نمی داند در پایان این ماه نیز آنها زودتر عید فطر اعلام خواهند کرد. چون مقارنه قبل غروب خورشید ۱۳ خرداد در مکه رخ خواهد داد اما هلالی تشکیل نشده که دیده شود پس ۱۴ خرداد عید فطر عربستان و کشورهای تابعه خواهد بود.
به عبارتی تغییر در آغاز ماه رمضان تغییری در پایان آن برای ایران ایجاد نمی کند .چون در هر صورت هلال در ایران در غروب روز ۱۴ خرداد دیده خواهد شد پس ۱۵ خرداد عید فطر خواهد بود.
بنابراین رمضان چه روز ۱۶ اردیبهشت شروع می شد و چه ۱۷ اردیبهشت در پایان آن تغییری ایجاد نمی شد و صرفا ماه رمضان از سی روز به ۲۹ روز کاهش یافته است.

اما می رسیم به سوال اصلی چرا ماه در دو شب کامل دیده شد؟

با توجه به بحرانی بودن وضعیت مداری ماه در ماه رمضان امسال تغییراتی در کامل شدن ماه نیز رخ داده است. خصوصا اینکه در این ماه در هنگامی که ماه بدر تشکیل می شد ماه در نزدیکترین وضعیت خود نسبت به زمین(حضیض) قرار گرفته بود یعنی ماه از تمام وضعیت های بدر خود بزرگتر دیده می شد در اصطلاح به این ماه اَبَرماه گفته می شود.
به دلیل اینکه ماه در نزدیک ترین وضعیت خود نسبت به زمین است بنابراین ما ماه را به طور طولانی تری کامل می بینیم. یعنی ممکن است در دو شب متوالی احساس کنیم ماه به شکل بدر کامل است.

در غروب روز شنبه ۲۸ اردیبهشت برابر با ۱۲ رمضان (که در واقع ۱۳ رمضان آغاز شده چون گفتیم که با غروب خورشید روز جدید قمری آغاز می شود) ماه به شکل بدر در آسمان دیده می شد اما ماه هنوز کامل نشده بود.

پاسخ علی به رویت هلال
پاسخ علمی به وضعیت ماه در رمضان ۱۳۹۸

چون ماه در وضعیت مداری خود در ساعت ۱:۵۰ بامداد روز یکشنبه ۲۹ اردیبهشت به وضعیت کامل خود می رسید بنابراین در غروب روز یکشنبه ما ماه را به طور کامل می بینیم در عین حالی که شب گذشته نیز چنین وضعیتی تکرار شده بود.
یکشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳ رمضان بوده است بنابراین غروب روز یکشنبه آغاز ۱۴ رمضان است و ما در آن شب ماه را کامل و به شکل بدر مشاهده کرده ایم و این هیچ مغایرتی با وضعیت آغاز شروع ماه ندارد .
ماه در شب چهاردهم به شکل بدر بوده است بنابراین دوشنبه ۳۰ اردیبهشت برابر با ۱۴ رمضان است.

علیرضا خماریان
منجم آماتور و عضو گروههای رصدی ستاد استهلال کشور