اخبار موجود در سایت انجمن نجوم نیشابور

میدان مغناطیسی سیاهچاله کهکشان M87 رصد شد!

* تصویربرداری از سیاهچاله

سیاهچاله ها اجرامی هستند که به خاطر گرانش بسیار شدیدی که دارند، اجازه ی فرار اجرامی که فراتر از افق رویداد آن ها بروند را نمی دهند. حتی نور اگر فراتر از افق رویداد رود، راه بازگشتی نخواهد داشت. بنابراین تصویربرداری از آن کار بسیار مشکلی است. این بار میدان مغناطیسی سیاهچاله به نمایش در آمد.

در ۱۰ آوریل سال ۲۰۱۹، تلسکوپ رادیویی افق رویداد توانست از دیسک داغ و درخشان اطراف سیاهچاله ی کهکشان M87 تصویربرداری کند. تلسکوپ افق رویداد از هشت تلسکوپ رادیویی در سرتاسر زمین تشکیل شده است تا بتواند مانند یک تلسکوپ بسیار بزرگ -به اندازه زمین- فضای اطراف سیاهچاله های غول پیکر و پرجرم را رصد کند. این تلشکوپ ها از آمریکا تا مکزیک و شیلی و قطب جنوب کشیده شده اند.

 

سیاهچاله M87

اولین تصویر از سیاهچاله M87 که توسط تلسکوپ افق رویداد رصد شد.

 

* خطوط میدان مغناطیسی سیاهچاله

به دنبال انتشار این عکس، دانشمندان در پی دست یافتن به تصاویر جدیدتر و با جزئیات بیشتر از سیاهچاله بودند. تقریبا بعد از دو سال تصویری از سیاهچاله مرکزی کهکشان M87 منتشر شد که نحوه ی رفتار میدان مغناطیسی را در نزدیک سیاهچاله مشخص می کند. این نمای جدید از سیاهچاله نشان می دهد که امواج نور قطبیده چگونه به نظر می رسند.

امواج عرضی (مانند نور) خاصیتی به نام قطبش دارند که جهت هندسی نوسانات را مشخص می کند. یک موج الکترومغناطیسی از یک میدان الکتریکی نوسانی و یک میدان مغناطیسی که عمود بر هم هستند، تشکیل شده اند. در واقع قطبش امواج الکترومغناطیسی به جهت میدان الکتریکی اشاره دارد. ارتعاشات در نور قطبیده در یک صفحه اتفاق می افتد. در حالیکه در امواج غیرقطبیده در بیش از یک صفحه در حال ارتعاش هستند.

در تصویر سیاهچاله امواج نور قطبیده در مقایسه با نور غیرقطبیده، جهت و روشنایی متفاوتی دارند. مانند نحوه قطبش نور در بعضی از عینک های آفتابی، نور هنگام انتشار در مناطق گرم و مغناطیسی فضا نیز قطبیده می شود. از جایی که قطبش به معنای حضور میدان مغناطیسی است، این تصویر مشخص می کند که حلقه سیاهچاله مغناطیسی شده است.

این مشاهدات تنها اطلاعاتی از میدان مغناطیسی لبه سیاهچاله را به ما نشان نمی دهد، بلکه نشان میدهد که گازهای آن جا بسیار مغناطیسی شده است. یافته اصلی این است که میدان مغناطیسی همانطور که انتظار میرود در نزدیک سیاهچاله هستند و البته به نظر می رسد که بسیار قوی هستند. نتایج به ما نشان میدهد که میدان های مغناطیسی می توانند گاز را به اطراف فشار داده و در برابر کشش مقاومت کنند. نتیجه جالب است و سرنخی است برای چگونگی تغذیه سیاهچاله از گازهای اطرافش و رشد آن.

سیاهچاله ابر پرجرم کهکشان M87

نمایی از سیاهچاله ابرجرم M87 در نور قطبی

 

* پرتاب جت های رادیویی قدرتمند

این اولین بار است که دانشمندان توانسته اند قطبش را در لبه سیاهچاله اندازه گیری کنند. این تصویر نه تنها بسیار زیبا و تماشایی است، بلکه اطلاعات جدیدی درباره پرتاب جت های رادیویی قدرتمند از سیاهچاله را به ما می دهد.

هماهنگ کننده تیم تلسکوپ افق رویداد، ایوان ماریتی ویدال، در گفت و گو با سایت SPACE بیان کرد: “رادیو تلسکوپ های افق رویداد مجهز به گیرنده هایی هستند که سیگنال ها را در نور قطبی ضبط می کنند”. در واقع مشاهده سیاهچاله M87 از طریق نور قطبیده شده، به ما کمک می کند تا افق رویداد را بهتر ببینیم. همچنین می توانیم دیسک داغ اطراف سیاهچاله را بهتر درک کنیم. این که چگونه این سیاهچاله جت هایی را پرتاب می کند که از کهکشان میزبان بزرگ تر است، یک معما باقی مانده است. ستاره شناسان تا مدت ها گمان میکردند که میدان مغناطسی گازهای داغ اطراف سیاهچاله نقش مهمی در پرتاب جت ها دارند. این تصویر قطبیده به ما درباره ی قدرت و ساختار میدان های نزدیک سیاهچاله، جایی که جت ها پرتاب می شوند، اطلاعات بیشتری می دهد.

 

جت ها کهکشان M87

تصویر بالا جت های موجود در کهکشان M87 را در نور قطبی نشان میدهد. این تصویر ساختار میدان مغناطیسی را در امتداد جت نشان می دهد.

 

این اثر ۲۴ مارس در دو مقاله در The Astrophysical Journal Letters توسط همکاری تلسکوپ افق رویداد منتشر شده است. بیش از ۳۰۰ محقق از سازمان های سراسر جهان درگیر این مقاله شده اند.

مقالات منتشر شده را می توانید در زیر بخوانید:

مقاله ۱

مقاله ۲

 

* منابع

سایت Space

سایت NASA

سایت ویکی پدیا

بررسی رویت پذیری هلال شوال ۱۴۴۱

هلال شوال هم مثل هلال رمضان همیشه حواشی و جذابیت ها ی خاص خودش را داشته است. امسال  گرچه هلال شوال یک هلال بحرانی نیست اما با توجه به ویژگی های خاص  فاکتور های رصدی اش می تواند رصد هلال هیجان انگیزی را رقم بزند.

 

با وجود توضیحات قبلی در زمینه ی تفاوت آغاز ماه شوال در کشور های اسلامی بد نیست قبل از پرداختن به وضعیت هلال علت این تفاوت را خلاصه وار توضیح دهیم.چیزی که باعث این موضوع است زودتر اعلام شدن ماه رمضان در کشو رهای اطراف ماست. آیا آنها ماه را را زودتر از ما دیده اند؟خیر .

در این رابطه ذکر دو نکته ابهام درباره این موضوع را برطرف می کند:

نکته اول در باب آغاز ماه های قمری در کشور های عربی و خصوصا سنی مذهب است. شروع ماه قمری در کشورهای اطراف ایران بر مبنای دیدن هلال ماه نیست و صرفاً وقوع مقارنه قبل از غروب خورشید در شهر مکه را ملاک آغاز ماه قمری می دانند.(نکته :در تقویم قمری روز با غروب خورشید روز قبل آغاز می شود.)

نکته دوم در کشور ایران و تمامی کشورهای شیعه شروع ماه قمری با توجه به فقه شیعه و احادیث موکد ائمه اطهار منوط به دیده شدن  هلال ماه با چشم است. بنابراین در ایران و کشورهای شیعه  تاکید بر رویت هلال است که در سال های اخیر رویت با ابزارهای اپتیکی نیز از نظر فقه شیعه قابل قبول اعلام شده است.

نکته  مهم دیگر این است که بسیاری از کشورهای اسلامی در درتقویم مذهبی  , خود را پیرو عربستان می دانند و بدون در نظر گرفتن موقعیت خود هر چه را که عربستان و تقویم ام القرای عربستان اعلام نماید مبنای محاسبات تقویم قمری خود می دانند. پس تقریبا تمامی کشور های سنی مذهب همراه با عربستان رمضان و عید  فطر خود را برگزار می کنند اما کشور های شیعه با توجه به قوانین فقهی می بایست هلال را رویت کنند که به دلایل ذکر شده معمولا ممکن نمی شود و تقویم های ما با کشور های عربی سنی مذهب یک روز اختلاف دارد.

هلال شوال ۱۴۴۱ امسال هم در ایران و هم در کشور های عربی فاکتورهای رصدی مشابه ای دارد.یعنی عید فطر امسال در تمامی کشور های مسلمان دنیا یکسان و برابر با ۴ خرداد ۱۳۹۹ خواهد بود . به دلیل اینکه مقارنه روز جمعه ۲ خرداد،  ۲ ساعت بعد از غروب خورشید اتفاق می افتد طبق قانون تقویم ام القرای عربستان(که مقارنه باید قبل از غروب خورشید رخ دهد)  فردای آن روز (مقارنه ) روز آخر ماه خواهد بود .پس شنبه روز ۳ خرداد آخرین روز ماه رمضان در کشور های اسلامی کل جهان خواهد بود.

این بدین معنا است که فردای روز مقارنه ( ۳ خرداد ) هلال ماه در ایران نیز بعد از گذشت حدود ۲۲ ساعت به راحتی قابل مشاهد خواهد بود و فردای روز رویت هلال ( ۴ خرداد ) برابر با اول ماه شوال ۱۴۴۱ خواهد بود.

 

در صورت با توجه به مقدمات گفته شده به بررسی مولفه های رصدی هلال شوال  ۱۴۴۱ می پردازیم:

مقارنه در ساعت ۲۲ و ۹ دقیقه روز جمعه  ۲ خرداد به وقوع می پیوندد و بر این اساس نقشه رویت پذیری هلال شعبان بر اساس معیار عوده در روزهای ۲ و ۳ خرداد به این صورت است:

بررسی رویت پذیری هلال شوال 1441

۲ خرداد ۱۳۹۹( مقارنه هنور رخ نداده است)

 

بررسی رویت پذیری هلال شوال 1441

۳ خرداد ۱۳۹۹

در روز جمعه ۲ خرداد در هنگام غروب خورشید هنوز مقارنه رخ نداده است و مقارنه برای ساکنان غربی کره زمین و غرب آمریکا در قبل از غروب خورشید رخ خواهد داد .اما روز شنبه ۳ خرداد هلال برای تمامی ساکنان آفریقا و جنوب غرب آسیا با چشم غیر مسلح قابل رویت خواهد بود .

مولفه های رصدی

محاسبات انجام شده بر اساس موقعیت جغرافیایی نیشابور انجام شده است:

بر اساس زمان مقارنه یعنی ۲۱ و ۹ دقیقه  اطلاعات رصدی در تاریخ های ۲ و ۳ خرداد در لحظه غروب خورشید به قرار زیر است:

بررسی رویت پذیری هلال شوال 1441

با توجه به مولفه های رصدی روز ۲ خرداد به دلیل عدم وقوع مقارنه هلالی تشکیل نشده است که رویت شود.اما روز شنبه ۳ خرداد  هلال به راحتی و در صورت شرایط جوی مناسب با چشم غیر مسلح قابل رویت خواهد بود.بنابراین آغاز ماه شوال یکشنبه ۴ خرداد ماه ۱۳۹۹ خواهد بود.

همانطور که در بررسی هلال رمضان گفته شد با توجه به اختلاف آغازین ماه در بحث رویت هلال ،ماه رمضان امسال  در کشور های شیعه  ۲۹ روز و در کشور های پیرو تقویم ام القرا  ۳۰روز بود.

بررسی رویت پذیری هلال شوال 1441

وضعیت رصدی هلال شوال ۱۴۴۱ در ۳ خرداد ۱۳۹۹ به افق نیشابور

 

                                                                                                                                                                                                      علیرضا خماریان

عضو گروه استهلال حکیم عمر خیام نیشابوری

میراث خیام در نجوم

انجمن نجوم نیشابور به مناسبت بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری برگزار می کند.

خیام را علاوه بر رباعیات دل انگیز اش با تقویم اش می شناسند. امکان ندارد از تقویم گفته شود و نامی از خیام نیایید.این روز ها و در اردیبهشت گل که قبر خیام مملو از شکوفه هاو عطر گل های بهاری است در هر مجمع و گردهمایی از او می گویند و اشعار رویایی و تقویم شگفت انگیزش.
اما ارتباط خیام با این تقویم چیست و او چه نقشی دراین شاهکار نجومی داشته است؟
برای یافتن پاسخ باید نگاه دقیق تری به تاریخچه تقویم و مسیر آن در تمدن های بشری انداخت و از ساختار تشکیل سال و شمارش آن درتقویم آگاه شد،فراز و نشیب مسیر تقویم را در تاریخ ایران طی کنیم تا بهتر بدانیم چرا سیاستمدارن آن دوران به فکر اصلاح تقویم افتادند و در این میان خیام و تیم برجسته اش برای تدوین یک تقویم شگفت انگیز چه کردند.
در این وبینار نگاهی داریم کوتاه به مسیر تقویم و اصلاح آن به دست خیام. کاری که خیام را با تقویم ایران درآمیخت.

⭕️وبینار میراث خیام در نجوم
⏰جمعه ۲ خرداد ماه ۱۳۹۹ در ساعت ۲۱:۳۰

👌شرکت در این وبینار رایگان خواهد بود

علاقه مندان می توانند از طریق لینک زیر در روز و ساعت معین شده به وبینار وارد شوند.

توجه : جهت ورود به وبینار از کلید ورود میهمان استفاده نمایید.

ورود به وبینار

هفته نجوم : نگاهی کوتاه به وبینار های آن

در راستای اهداف انجمن نجوم و با توجه به شیوع کرونا و طرح فاصله گذاری اجتماعی و عدم برگزاری اجتماعات تصمیم بر آن شد تا هفته نجوم امسال همچون سال های گذشته برگزار و البته در قالب فضای مجازی . بدین سبب با همکاری سایت اسکای روم مجموعه همایش هایی که برای این هفته در نظر گرفته شده بود به قالب فضای مجازی انتقال یافت.این مجموعه وبینار ها  در طول هفته نجوم ( ۶ الی ۱۲ اردیبهشت ۹۹ ) با هدف ترویج نجوم در میان عموم مردم با مباحث مختلف مقدماتی و تخصصی متنوع نجومی توسط اساتید دانشگاه و علاقمندان این زمینه ارایه می شود که هر کدام از این برنامه های می تواند طیف خاصی از دانشگاهیان دانشجویان دانش آموزان و مردم عادی علاقمند به مباحث نجومی را شامل گردد.به جهت استفاده عموم مردم از این برنامه ها تمامی این وبینارها به شکل رایگان ارایه می گردد.

 

از نجوم چه می خواهید؟

هر آنچه که شما را به این علم زیبا تشنه تر کند و عین حال پاسخگویی برخی از سوالات ذهن شما باشد در این مجموعه همایش های  نجومی گنجانده شده است.نگاهی کوتاه بیاندازیم به آنچه خواهید دید:

چگونه منجم آماتور شویم ؟

 

 

 

 

پرسش معمول بسیاری از علاقمندان چگونه منجم شدن است. در وبینار چگونه منجم آماتور شویم که توسط خانم سلیمانیان از فعالان نجوم ارایه می گردد. نجوم آماتوری و شیوه های علمی و متداول آن به شکلی جذاب معرفی می شود تا راه روشنی باشد برای پرسشگران علاقمند این علم زیبا.

 

وبینار انسان و رویای فضانوردی

 

 

 

فضا کجاست و انسان کنجکاو چگونه آن را فتح کرد، داستان پر فراز نشیب ماجراجویی دانشمندان خستگی ناپذیری است. که خانم توکلی کارشناس فیزیک علاقمندان را با آن آشنا خواهد کرد.رویای پرهزینه و پر از جنجال های سیاسی و فتح اولین مرزهای فضا شاید برای هر کسی سوال برانگیز و جذاب باشد.

 

مروری بر رویداد های نجومی سال ۹۹

 

 

امسال در آسمان چه خبر است و تا پایان امسال شاهد هنرنمایی کدام بازیگران مشهور و درخشان آسمان هستیم و چه پرده های شگفت انگیزی برایمان خواهند آفرید؟ آقای سنایی پور  منجم آماتور مروری خواهند داشت بر رویدادهای نجومی سال پیش رو .سالی پر بار از رویداد های جالب و کم تکرار نجومی .

 

 

 

وبینار مروری بر مقدمات عکاسی آسمان

 

 

 

برای بسیاری با دیدن عکس های نجومی پر از رنگ های زیبا از آسمان تاریک بالای سرشان این سوال پیش می آید این عکس ها چگونه و با چه وسایلی گرفته می شود؟ و آیا خود آنها هم می توانند چنین زیبایی ها را خلق کنند ؟ آقای عبداله آبادی از عکاسان حرفه ای نجوم کشور در باره توضیح خواهد داد و شیوه های عکاسی از آسمان و مقدمات لازم برای این رشته جذاب نجومی را مرور خواهند کرد.

 

زیر خیمه آسمان: یک سفر نامه نجومی

 

 

 

 

آسمان نما هنوز هم برای بسیاری مبهم و ناشناخته است .قرار است در زیر این گنبد بزرگ چه اتفاقی بیافتد؟کشور ها دارنده این آسمان نما با آنها چه می کنند ؟ آقای آقائی کارشناس آسمان نما از تجربیات خود در سفر به کشور های مختلف  برای بازدید از افلاک نما های مشهور جهان می گوید و این که چه رویداد های علمی و فرهنگی زیر این گنبد دوار در جریان است.

 

رصد های نجومی و تایید نسبیت عام

 

 

 

نظریه نسبیت انیشتین هنوز جز معروفترین نظریه های فیزیکی است.اما چه رویداد ها و مشاهدات نجومی مهر تاییدی بر این نظریه زد و باعث شهرت این فیزیکدان گردید. موضوعی نسبتا تخصصی و جالب که توسط آقای خسروی پور دکترای کیهان شناسی  به شکلی علمی و جذاب جهت علاقمندان این موضوع ارایه می شود.

 

وبینار بررسی ماده و انرژی تاریک

 

 

 

هر چه که برای انسان مبهم باشد نام تاریک را برآن می گذارد و ماده که شاید شناخته شده ترین در دنیای فیزیک باشد با بعد تاریک خود فیزیک دانان را به چالشی سخت شیده است.چرا حجم ماده جهان از محاسبات فیزیکی دانشمندان به شکل غیر قابل باوری بیشتر است ؟ آقای دکتر ساداتیان رییس پژوهشکده نجوم دانشگاه نیشابور به بررسی ابعاد این موضوع عجیب درجهان ما می پردازند و نظریات مختلف در باب ماده تاریک را مرور می کنند.

 

 

 

امید است این برنامه ها که با همکاری جمعی دلسوز و علاقمند به نجوم و بدون هیچ پشتوانه مالی شکل گرفته گامی کوچک و استوار در زمینه پیشرفت علمی ابر شهر نیشابور باشد.مطمئنا همراهی صمیمانه علاقمندان و مسؤلان فهیم میتواند پشتوانه ای مطمئن و در شأن این شهر با داشتن دانشمندانی چون خیام و مجموعه هایی چون افلاک نما باشد.

 

 

 

نابودی یک رویا، دنباله دار اطلس متلاشی شد!

دنباله دار چیست؟

دنباله دار ها اجرام کوچک و یخی در منظومه ی شمسی هستند. آن ها از گازهای منجمد، سنگ و گرد و غبار تشکیل شده اند. هر دنباله دار از سه بخش هسته، گیسو و دم تشکیل می شود. هنگامی که یک دنباله دار به خورشید نزدیک می شود، گازهای منجمد موجود در هسته ی آن تبخیر می شوند و باعث به وجود آمدن ابری در اطراف دنباله دار می شود که به آن گیسو (گازی) می گویند. دم دنباله دار نیز متشکل از ذرات گرد و غبار رانده شده از گیسو توسط فشار ناشی از تابش خورشید است ( دم گرد و غباری). البته نوع دیگری از گیسو و دم نیز وجود دارد که به گیسوی گرد و غباری و دم یونی معروف هستند. دنباله دار اطلس جدیدترین کشف ستاره شناسان است که به بررسی آن می پردازیم.

کشف دنباله دار اطلس

در دسامبر ۲۰۱۹ دنباله داری درهاوایی دیده شد. در آن تاریخ درخشندگی این دنباله دار بسیار کم بود و فقط توسط تلسکوپ می شد. این دنباله دار را در صورت فلکی خرس بزرگ مشاهده کرد. این دنباله دار، دنباله دار اطلس ( با نام رسمی C/2019 Y4) نامیده شد.

بیشتر شدن درخشندگی این دنباله دار از ماه فوریه سال ۲۰۲۰ آغاز شد و تا پایان ماه مارس تقریبا درخشندگی آن ۴۰۰۰ برابر شد. ویژگی دنباله دار ها این است که وقتی به یک ستاره مانند خورشید نزدیک می شوند درخشندگی آن ها بسیار زیاد می شود. زمانی که دنباله دار اطلس برای اولین بار مشاهده شد ۴۰۰ میلیون کیلومتر از خورشید فاصله داشت و قرار بود در اواخر ماه مه به نزدیک ترین فاصله ی خود از خورشید برسد. یعنی تنها ۳۷٫۸ میلیون کیلومتر فاصله تا خورشید.

متاسفانه دنباله دار ها اجرام غیرقابل پیش بینی هستند. در ابتدا درخشندگی دنباله دار اطلس با سرعت زیادی افزایش می یافت و ستاره شناسان به این امید بودند که این افزایش درخشندگی تا پایان ماه مه ادامه یابد تا  یک شی بی نظیر و با درخشندگی مانند درخشندگی ناهید در آسمان شب های بهاری مان داشته باشیم.

امیدی که به نا امیدی پیوست!

اما رفتار دنباله دار اطلس خیلی زود این امید را نا امید کرد. از حدود یک ماه پیش درخشندگی دنباله دار اطلس شروع به کم شدن کرد تا اینکه مدتی پیش جیانلوکا مسی، بنیانگذار و مدیر پروژه تلسکوپ مجازی در ایتالیا، اعلام کرد که هسته ی این دنباله دار متلاشی و قطعه قطعه شده و او خود سه یا چهار قطعه از آن را مشاهده کرده است.

چنین فروپاشی برای دنباله دار ها دور از انتظار نیست. اطلس نیزبیشتر زندگی خود را در اعماق سرد و دور از خورشید منظومه ی شمسی گذرانده است. اکنون که به خورشید نزدیک تر شده بود این امکان برایش وجود داشت. در واقع اطلس ممکن است بقایای دنباله دار دیگری باشد که قبلا آن هم متلاشی شده است. جان بورتل، کارشناس دنباله دارها، بیان کرده است که ممکن است اطلس بقایای دنباله دار معروف سال ۱۸۴۴ ( با نام رسمی C / 1844 Y1) باشد.

 

دنباله دار اظلس پس از فروپاشی

عکس گرفته شده از دنباله دار اطلس پس از فروپاشی است.

اعتبار و کپی رایت عکس: میلن مینف (موسسه نجوم بلغارستان و NAO روزژن) ، ولیمیر پوپوف ، امیل ایوانف (رصدخانه ایریدا)

 

گذشته و پیشینه ی اطلس هرچه که باشد، آینده ی آن رویای ما را محقق نمی کند. اما دنباله دار بزرگ بعدی جایی در آسمان در حال پرواز است و ما امید داریم که هر چه زودتر روشنایی اش آسمان تاریک شب هایمان را روشن کند.

منابع:

http://Www.space.com

http://Www.Nasa.gov

کشف داغ ترین و بزرگ ترین ستاره دوتایی به نام VFTS 352

داغ ترین و بزرگ ترین ستاره دوتایی به نام VFTS 352 که تا کنون پیدا شده است.این ستاره دوتایی در سحابی تارانتولا در صورت فلکی دورادو قرار دارد. هنوز اسمی برای این سیستم انتخاب نشده !
انیمیشن علمی منتشر شده و در آن نشان می دهد که (۱۶۰،۰۰۰ سال نوری دورتر از ما در حال وقوع است) ستاره ها بسیار به یکدیگر نزدیک هستند ، سطح آنها با هم همپوشانی دارند و پلی بین آنها شکل گرفته است.. مراکز ستارگان تنها ۱۲ میلیون کیلومتر از هم فاصله دارند! این جفت جذاب می تواند به یک هدف چشمگیر تبدیل شود ، که منجر به تشکیل یک ستاره غول منفرد یا تشکیل سیاه چاله دودویی منجر شود. در حقیقت ، این سیستم دارای جرم ترکیبی حدود ۵۷ برابر خورشید است. بنابراین ، برای یک رویداد فوق العاده آماده شوید.

کشف داغ ترین و بزرگ ترین سیستم ستاره دوتایی به نام VFTS 352

ستاره دوتایی

“در صورتی که دو ستاره در موقعیت بسیار نزدیک نسبت به هم قرار داشته باشند و در عین حال از نیروهای خارجی دیگر ایزوله بوده و تحت تاثیر نیروهای حاصله از سایر ستارگان همسایه قرار نگیرند، یک سیستم مجزا را تشکیل می‌دهند و در اثر نیروی گرانشی‌شان نسبت به دیگری یک سیستم مقید را شکل می‌دهند. سیستمی ‌که از یک جفت ستاره تشکیل شده است و از این پس تحت عنوان دوتایی بررسی خواهند شد”

اما در تعریف نوین از ستارگان دوتایی اصولا به سیستمی ‌از ستارگان، دوتایی می‌گویند که در آن دو ستاره به دور یک مرکز جرم معین گردش تناوبی داشته باشند. و به انواع زیر تقسیم می شود.

  •  دوتایی‌های ظاهری یا نوری
  • دوتایی‌های مرئی
  • دوتایی‌های گرفتی
  •  دوتایی‌های نجوم‌سنجی
  •  دوتایی‌های تماسی
  •  دوتایی‌های طیف سنجی
  •  دوتایی‌های طیفی

جیمز وب تلسکوپ فضایی:آزمایش موفقت آمیز آینه ها

تلسکوپ فضایی جیمز وب آزمایش اولیه استقرار آینه های خود در شکل بندی مورد نظر را با موفقیت انجام داد.
آیینه ای به ابعاد۶٫۵متر ، متشکل از ۱۸ قطعه آینه های شش ضلعی و روکش شده با طلا که الگویی شبیه لانه زنبور دارد. به محض اینکه رصدخانه در فضا و در حال رسیدن به مدار عملیاتی خود است ، به عنوان بخشی از یک توالی استقرار پیچیده باز خواهد شد.
این آزمایش که شامل فرماندهی سیستم های داخلی فضاپیما برای آشکار سازی کامل و ایمن سازی آینه است ، در اوایل ماه مارس سال ۲۰۲۰ در یک اتاق تمیز در سامانه فضایی Northrop Grumman در ساحل ردوندو ، کالیفرنیا انجام شد.

تلسکوپ فضایی جیمز وب

تلسکوپ فضایی جیمز وب( James Webb Space Telescope)یک تلسکوپ فضایی است که قرار است جانشین تلسکوپ فضایی هابل شود.

جیمز وب توسط ناسا –با مشارکت آژانس فضایی کانادا و آژانس فضایی اروپا– توسعه داده‌شده‌است و به افتخار جیمز ای. وبت، که از سال ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۸ به‌عنوان مدیر ناسا مشغول به کار بوده و نقش مهمی در برنامه فضایی آپولو داشته، نام‌گذاری شده‌است.توسعه تلسکوپ JWST در سال ۱۹۹۶ برای پرتاب در سال ۲۰۰۷ آغاز شد اما پروژه تأخیرهای زیاد و هزینه‌های گزافی داشت و در سال ۲۰۰۵ طراحی دوباره شد. ساخت JWST در اواخر سال ۲۰۱۶ تکمیل شد و پس از آن مرحله آزمایش‌های گسترده روی آن آغاز شد. در ماه مارس ۲۰۱۸، ناسا پس از انفجار آفتاب‌گیر تلسکوپ در زمان شبیه‌سازی پرتاب ارسال را به تأخیر انداخت. پرتاب در ژوئن ۲۰۱۸ پس از توصیه‌های یک هیئت بررسی مستقل دوباره به تعویق افتاد و در حال حاضر برای ماه مارس ۲۰۲۱ برنامه‌ریزی شده‌است.

جیمز وب تلسکوپ فضایی:آزمایش موفقت آمیز آینه ها

البته حتی بعد از قرارگیری جیمز وب  در مدار، تلسکوپ هابل که هم اکنون در مدار زمین می‌چرخد همچنان به فعالیت خود در زمینه ارسال تصاویر فوق‌العاده زیبا و سحرآمیز از فضا ادامه خواهد داد.

اما هابل در مقایسه با جیمز وب یک امتیاز بسیار عالی دارد؛ به خاطر فاصله نزدیک هابل به زمین، سازمان ناسا همچنان امکان روانه کردن فضانوردان برای تعمیر یا به‌روزرسانی آن را خواهد داشت. این در حالیست که بعد از قرارگیری ”وب‌“ در مدار، ناسا قادر به انجام ماموریت‌های مورد نیاز برای تعمیر یا به‌روزرسانی جیمز وب نخواهد بود.

دنباله دارها :دنباله دار اطلس ATLAS یا C/2019 Y4

سالهاست منجمان آماتور در انتظار مشاهده دنباله دارها یی هستند که از کنار زمین عبور کند و به راحتی و با چشمان غیر مسلح قابل مشاهده باشد، شاید اکنون زمان آن رسیده باشد.
دنباله دار اطلس ATLAS یا C/2019 Y4 که اخیرا در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۹ کشف شده است به سرعت در حال درخشان شدن است.مدار این دنباله دار بسیار مشابه به مدار دنباله دار بزرگ و مشهور ۱۸۴۴ است. این تشابه به اندازه ای است که بسیاری معتقد هستند دنباله دار اطلس C/2019Y4 احتمال دارد در حقیقت بخشی از دنباله دار ۱۸۴۴ باشد.

حضیض مداری دنباله دار اطلس ۰٫۲۵ واحد نجومی است و در مداری به شدت بیضوی نزدیک به سهمی با خروج از مرکز ۰٫۹۹۹ به دور خورشید در گردش است.در کشیدگی مدار این دنباله دار همین بس که دوره تناوب اطلس بیش از ۵۰۰۰ سال است!! ابعاد گیسوی این دنباله دار نزدیک به ۳۰۰٫۰۰۰ کیلومتر شده که تقریبا دو برابر سیاره مشتری است.

مدار دنباله در اطلس

پیش بینی می شود دنباله دار اطلس Y4 دومین دنباله دار پرنور سال باشد و گمان می رود که بتوانیم در پرنورترین حالت این دنباله دار را در آسمان تاریک با چشم غیرمسلح هم مشاهده کنیم. پیش بینی می شود این دنباله دار حتی بتواند به قدر -۱۱ برسد!

دنباله دارها معمولا زمانی که به خورشید نزدیک می شوند می درخشند و دنباله دار ATLAS در ۳۱ مه (۱۱ خرداد) به نزدیکترین فاصله خود با خورشید یعنی ۳۷٫۸ میلیون کیلومتر می رسد و در آن زمان به اندازه ای واضح و نمایان است که با تلسکوپ های کوچک یا یک جفت دوربین دوچشمی خوب هم قابل مشاهده خواهد بود.

آیا زمین در آستانه نابودی قرار دارد؟ از شایعه تا واقعیت ماجرا!

مدتی است زمزمه ی نابودی زمین در فضای مجازی پیچیده است. همه از شهاب سنگی صحبت می کنند که که قرار است روز ۱۱ اردیبهشت به زمین برخورد کند و نسل بشر را نابود کند. این اتفاق وحشتی در جامعه به وجود آورده است. بهتر است بدانیم، جرمی که درباره ی آن صحبت می کنیم شهاب سنگ نیست بلکه یک سیارک است.

در ادامه به بررسی درست یا غلط بودن این پدیده می پردازیم.

ادامه مطلب …

انجمن نجوم در سومین جشنواره غذا و سلامت دربهشت نیشابور

انجمن نجوم نیشابور در سومین جشنواره غذا و سلامت در بهشت نیشابور که با همکاری ارگان های پرتلاش شهر نیشابور درتاریخ چهارشنبه ۲۶ تا جمعه ۲۸ تیرماه ۱۳۹۸ از ساعتِ ۱۹ تا ۲۳ در انتهای بلوار جانبازان، ابتدای خیابان باغچه بان، مرکز توان بخشی کودکان معلول و بی سرپرست #بهشت_نیشابور (هفده شهریور) برگزار گردید حضور به هم رسانید و ادای دین کرد.

حضور انجمن نجوم در غرفه 23 جشنواره غذا و سلامت
حضور انجمن نجوم در غرفه ۲۳ جشنواره غذا و سلامت

استقبال بی نظیر مردم خیر و نیکو کار که در کنار کمک به بچه های این بهشت آسمانی در این جشنواره انرژی مضاعف به اعضا انجمن می بخشید تا در این جشنواره سه روزه بتواند با مستقر نمودن سه تلسکوپ به رصد اجرامی چون سیاره مشتری و زحل ، ماه و گذر ایستگاه فضایی بین الملی پرداختند و آسمان زیبای تابستان را به یازدید کنندگان نشان دهد.

حضور انجمن نجوم در غرفه 23 جشنواره غذا و سلامت

استقبال بر نظیر مردم خیر و نیکوکار


سومین جشنواره غذا و سلامت در بهشت نیشابور که با همکاری ارگان های پرتلاش شهر نیشابور درتاریخ چهارشنبه ۲۶ تا جمعه ۲۸ تیرماه ۱۳۹۸ در مرکز توان بخشی کودکان معلول و بی سرپرست #بهشت_نیشابور (هفده شهریور)به جهت جمع آوری کمک های مردمی از طریق فروش مواد غذایی سنتی و دست آورد های صورت گرفت .
هدف اصلی این جشنواره، آشنایی  مردم به خصوص افراد متاهل با علم ژنتیک است . صدیقه صبریان افزود: در این جشنواره زبده‌ترین متخصصان ژنتیک حضور داشتند و به مراجعه کنندگان به صورت رایگان مشاوره دادند. وی گفت:  سومین دوره جشنواره غذا وسلامت با استقبال خوبی رو به رو شد وغذا‌هایی که برای سه روز پیش‌بینی شده بود در یک شب به فروش رسید.